Biały królik, błękitne oczy… i coś jeszcze?

Czy umaszczenie królika ma znaczenie?

Białe króliczki często przewijają się w bajkach dla dzieci i chyba należą do najchętniej wybieranych przez najmłodszych umaszczeń. W zależności od aktualnej mody i ulubionych bohaterów dostają imiona takie jak Bungee (Wyprawa na Księżyc), Króliś Tuliś (Bing) czy Śnieżek (Sekretne życie zwierzaków domowych). Ale czy wybór białego królika z błękitnymi oczami niesie ze sobą jakieś konsekwencje? Czy za tym wyjątkowym wyglądem mogą kryć się określone predyspozycje zdrowotne?

Okazuje się, że w przypadku królików istnieje interesująca obserwacja dotycząca możliwego związku między umaszczeniem, a podatnością na występowanie napadów drgawkowych. W literaturze opisywano występowanie idiopatycznej padaczki u białych królików o niebieskich oczach. Szczególną uwagę zwracano na króliki rasy Vienna White oraz osobniki posiadające tzw. czynnik Vienna, związany z występowaniem niebieskich oczu i białego umaszczenia.

Co ciekawe, w 1958 roku Gerhard Nellhaus opisał szczególną podatność na napady wywoływane dźwiękiem (tzw. napady audiogenne) u królików rasy Beveren – dużych, białych osobników o niebieskich oczach. Podatność ta występowała również u ich mieszańców i była wyraźnie większa niż u królików innych ras. Największą wrażliwość na bodźce dźwiękowe obserwowano w drugim miesiącu życia. Co więcej, w kolejnych pokoleniach królików poddawanych kojarzeniu krewniaczemu częstość i liczba napadów wyraźnie wzrastały. Wcześniejsze i późniejsze badania sugerowały, że podatność na napady audiogenne może być dziedziczona autosomalnie recesywnie, choć mechanizm dziedziczenia nie został ostatecznie wyjaśniony. Do dziś nie poznano konkretnej mutacji genetycznej odpowiedzialnej za tę cechę.

Jak może wyglądać napad padaczkowy u królika?

Wyróżniamy:

• Napady częściowe – królik może zachowywać kontakt z otoczeniem, mimo drżeń mięśni czy mimowolnych ruchów.

• Napady uogólnione – z utratą świadomości, upadkiem i niekontrolowanymi ruchami ciała.

Warto pamiętać, że nie każde przewracanie się na bok, drżenie czy gwałtowne ruchy gałek ocznych oznaczają padaczkę. Podobne objawy mogą towarzyszyć silnemu bólowi lub innym poważnym zaburzeniom.

Co może powodować napady drgawkowe u królików?

Lista przyczyn jest długa. Należą do nich m.in.:

• encefalitozoonoza (Encephalitozoon cuniculi);

• toksoplazmoza (Toxoplasma gondii);

• zapalenie mózgu i opon mózgowych;

• choroby ucha środkowego i wewnętrznego;

• zaburzenia metaboliczne, np. hipoglikemia;

• zatrucia, np. ołowiem lub środkami owadobójczymi.

Silny ból i ciężkie choroby ogólnoustrojowe mogą natomiast wywoływać epizody przypominające napady padaczkowe, dlatego również należy brać je pod uwagę podczas diagnostyki (np. zwyrodnienie kręgosłupa, choroby kardiologiczne).

Zanim uznamy, że królik choruje na padaczkę idiopatyczną, konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu z właścicielem i diagnostyki królika celem wykluczenia innych możliwych przyczyn napadów.

A co z głuchotą?

Białe umaszczenie i niebieskie oczy u kotów oraz niektórych ras psów mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem wrodzonej głuchoty. Czy podobnie jest u królików? Na ten moment nie ma wystarczających dowodów naukowych, aby potwierdzić taką zależność. Głuchota występuje również u królików, jednak jej podłoże genetyczne i ewentualny związek z umaszczeniem nie zostały dostatecznie poznane.

Co ciekawe, od pewnego czasu pytam opiekunów białych, niebieskookich królików o ich reakcje na dźwięki. Z moich rozmów wynika, że zdarzają się osobniki, u których opiekunowie podejrzewają niedosłuch lub całkowitą głuchotę. Nie są to wyłącznie króliki z oklapniętymi uszami – podobne podejrzenia dotyczą również osobników z uszami stojącymi. Oczywiście są to obserwacje własne, a nie wyniki badań potwierdzających związek głuchoty z umaszczeniem. Uważam jednak, że temat zasługuje na dokładniejsze poznanie.

Źródła:

• MediRabbit – Seizures and their various causes.

·       Nellhaus G. (1958), Experimental epilepsy in rabbits; development of a strain susceptible to audiogenic seizures. PubMed.

·       Antonitis J.J. i wsp. (1954), Sound-induced seizures in rabbits. Journal of Heredity.

·       Hohenboken W.D., Nellhaus G. (1970), Inheritance of audiogenic seizures in the rabbit. PubMed.